- Značajan broj ljudi štednju najčešće posmatra kroz bankarske depozite, što potvrđuju i najnoviji podaci Centralne banke BiH.
Kontinuiran rast depozita u bankama, koji su krajem maja dostigli iznos od 34,29 milijardi konvertibilnih maraka – što je povećanje za više od 2 milijarde KM u odnosu na isti period prošle godine – jasno svjedoči o visokom stepenu povjerenja korisnika u domaći bankarski sistem.
Ovaj sistem pokazuje izuzetnu otpornost i stabilnost, što je ključni razlog zbog kojeg se građani, ali i kompanije, odlučuju na ovakav način štednje.
Naravno, u Bosni i Hercegovini prisutni su i drugi oblici štednje, poput ulaganja u nekretnine, dok dio građana nastoji povećati vrijednost novca pokretanjem raznih biznisa, pri čemu uzimaju u obzir i rizike koje svaki poslovni poduhvat nosi. Ipak, očigledno je da značajan broj ljudi štednju najčešće posmatra kroz bankarske depozite, što potvrđuju i najnoviji podaci Centralne banke BiH, piše Večernji list.
- Struktura štednje
Ukupni depoziti domaćih sektora na kraju maja 2025. godine iznosili su 34,29 milijardi KM. U odnosu na prethodni mjesec, zabilježeno je povećanje od 70,8 miliona KM (0,2%). Najveći mjesečni rast depozita registrovan je kod građana – za 88,3 miliona KM (0,5%), potom kod privatnih firmi – za 20,6 miliona KM (0,3%) i kod institucija vlasti – za 41,9 miliona KM (1%). Pad depozita zabilježen je kod javnih nefinansijskih preduzeća – za 75,6 miliona KM (3,9%) i kod ostalih domaćih sektora – za 4,3 miliona KM (0,2%).
Na godišnjem nivou, stopa rasta ukupnih depozita u maju 2025. iznosila je 7,6%, što je povećanje od 2,41 milijardu KM. Najveći godišnji rast depozita ostvaren je kod građana – za 1,79 milijardi KM (10,8%), zatim kod privatnih firmi – za 576,3 miliona KM (8,0%), kod institucija vlasti – za 48,5 miliona KM (1,1%) i kod ostalih domaćih sektora – za 161,9 miliona KM (8,7%). Javni sektor je jedini zabilježio pad – depoziti javnih preduzeća smanjeni su za 161,3 miliona KM (7,9%).
Kada se posmatra struktura depozita, vidljivo je da najveći udio ima stanovništvo – s ukupno 18 milijardi i 290,1 milion KM. Slijede privatne firme sa 7 milijardi i 805,6 miliona KM, zatim institucije vlasti sa 4 milijarde i 302,5 miliona KM. Javni sektor ima depozite u iznosu od 1 milijarde i 876,3 miliona KM, dok ostali domaći sektori čuvaju 2 milijarde i 17,5 miliona KM u bankama.
- Stabilan sistem
Rast depozita tokom prošle godine komentiran je i u izvještaju Centralne banke BiH za 2024. godinu, gdje je istaknuto da je bankarski sektor bio stabilan, historijski gledano najprofitabilniji, bez značajnog porasta kreditnog rizika.
“Natprosječna profitabilnost ostvarena je uz i dalje visoku likvidnost, smanjenje loših kredita i snažan rast aktive banaka. Većina pokazatelja finansijskog zdravlja poboljšana je u odnosu na prethodnu godinu”, navodi se u izvještaju.
Centralna banka ističe i pozitivne pomake u valutnoj strukturi štednje, posebno kod građana – gdje nema znakova rasta upotrebe eura. Brži rast depozita u domaćoj valuti doveo je do toga da je udio deviznih depozita stanovništva pao ispod 43% tokom 2024. godine.
“Kada bi se iz deviznih depozita isključili oni koji su vezani za valutnu klauzulu u KM, udio bi bio još niži”, navodi Centralna banka.
Napominju i da je, iako se valutna struktura štednje kod firmi blago poboljšala u odnosu na godinu ranije, taj pomak manje izražen u odnosu na sektor stanovništva. S druge strane, ročna struktura štednje pokazuje nastavak dugogodišnjeg trenda smanjenja udjela oročenih depozita građana u ukupnoj štednji.
(NKP.ba)
