Medžlis Islamske zajednice Kalesija Vas poziva na centralnu mevludsku svečanost povodom Dana džamija, 7. maja 2013. godine. Domaćin centralne mevludske svečanosti je džemat Lipovice Centar. Mevludska svečanost će se održati u utorak, nakon podne-namaza, 7. maja, na dan rušenja Ferhadije.
Ferhat-pašina džamija, koju porušiše prije 20 godina (7. maj 1993. god.), sinonim je za pokušaj rušenja svega bošnjačkog, islamskog, muslimanskog. Ferhat-pašina džamija u B. Luci poznata kao Ferhadija je samo jedna od 614 porušenih i 307 oštećenih džamija. Pored džamija (u periodu 1992.-1995.) rušeni su i ostali vjerski objekti, pa je tako potpuno porušeno 218 mesdžida a 41 oštećen; 14 mekteba je potpuno porušeno a 18 oštećeno; te je 446 potpuno uništeno drugih vakufskih objekata a 161 je oštećen. Ukupno je uništeno 1.282 vjerska objekta a 527 ih je oštećeno.
Ne dajmo zaboravu da sa sobom odnese spomen na naše stradanje, jer prisjećanje i sjećanje na prošlost pomaže nam da kreiramo bolju svoju budućnost.
Čuvajmo naše džamije, jer one čuvaju nas.
Ovim putem MIZ Kalesija poziva sve zainteresovane na mevludsku svečanost povodom Dana džamija, dana sjećanja na rušenje Ferhadije i svih ostalih naših džamija.
Ferhadija
Ferhat-pašina džamija, poznatija kao Ferhadija, bila je središnji objekt u Banjoj Luci i jedno od najvećih dostignuća islamske arhitekture 16. stoljeća u Bosni i Hercegovini. Džamija je izgrađena 1579. u klasičnom otomanskom stilu. Njezin neimar je nepoznat, ali je poznato da je bio učenik Mimara Sinana. Izgradnju džamije je financirao Ferhat-paša Sokolović. U kompleksu Ferhadije su se također nalazila i 3 turbeta: Ferhat-paše, njegove unuke Safikadune i njegovih barjaktara, željezna i kamena ograda s česmom u kutu, šadrvan i staro mezarje u vrtu. Kasnije je kompleks dopunjen sa sahat-kulom izgrađenom nedaleko od Ferhadije. Džamija je bila 18m široka, 14m dugačka, a vrh kupole je bio 18m visok. Munara je bila 43m visoka. Ferhadija je uvrštena u kulturnu baštinu Bosne i Hercegovine 1950., a kasnije je bila uvrštena na listi spomenika svjetske baštine pri UNESCO-u.
Rušenje
Džamija je djelomično bila uništena eksplozivom 7. maja 1993. od strane nepoznatih srpskih nacionalista potpomaganih od vlasti Republike Srpske, kao dio sprovođenja politike etničkog čišćenja Bošnjaka. Nakon prvog rušenja, vlasti Republike Srpske su organizirale potpuno rušenje i čišćenje terena na kojem se nalazio cjelokupni kompleks džamije. Ostaci ruševina su odvezeni na gradski deponij. Kratko nakon rušenja Ferhadije srušena je i obližnja sahat-kula. Ferhadija je bila jedna od 16 džamija srušenih u Banjoj Luci tokom srbijanske agresije koja je trajala u RBiH od 1992. do 1995. Dan rušenja Ferhadije – 7. maja – u Bosni i Hercegovini je proglašen kao službeni Dan džamija.
Rekonstrukcija
Islamska zajednica Banje Luke je 2001. dobila urbanističku suglasnost za ponovnu izgradnju džamije. Ipak, pri polaganju kamena temeljca 7. maja 2001. došlo je do nereda i prosvjeda od strane srpskih nacionalista. 4000 prosvjednika je kamenovalo i tuklo 300 Bošnjaka koji su prisustvovali ceremoniji postavljanja kamena temeljca. Mnogi su s ozljedama primljeni u banjalučku bolnicu, a jedan Bošnjak je nakon ozljeda preminuo 26. maja 2001. Ceremonija je kasnije obavljena u tajnosti i pod velikim osiguranjem. Rekonstrukcija džamije je i dalje kontroverzna tema u Banjoj Luci zbog njezine istaknute lokacije u gradu, a rekonstrukcija je i dalje otežana zbog problematike njene autentične rekonstrukcije. Preliminarne studije o autentičnoj rekonstrukciji džamije pripremio je Arhitektonski fakultet u Sarajevu.
(MIZ Kalesija/ NKP kalesijski.com)
