Povezane vijesti: EKSKLUZIVNO: U Kikačima kod Kalesije pronađen jedan od 4 najstarija nišana u BiH
Na osnovu istraživanja Ekrema Sakića profesora historije i geografije pronađen je velik broj srednjovjekovnih nadgrobnih spomenika – stećaka u Kikačima koji do sada nisu registrovani niti opisivani u historijskoj literature.
Ovi nadgrobni spomenici nastali su u period od XII do XVI stoljeća.
Rezultati ovog istraživanja možete pogledati u naučno-istraživačkom radu profesora Sakića pod nazivom “Izgubljeni stećci na lokalitetu Kikača-Kalesija”
“Babin nišan u Babinoj Luci”
Profesor Sakić pored stećaka pronašao je i jedan nadgrobni spomenik prelaznog oblika od stećka ka nišanu, koji spade u kategoriju najstarijih nišana na prostoru Bosne i Hercegovine, i predstavlja prve nišane “islamiziranih” Bošnjaka.
Ovaj nadgrobni spomenik pronađen je u Babinoj Luci na lokalitetu “Stara Kuća” ( staro mezarje Selimovića), kroz koje prolazi tkz. “Pašin put” iz perioda osmanske vladavine, a koji je povezivao Tuzlu i Zvornik i spadao u kategoriju današnjeg magistralnog puta.
Ovaj nišan u narodu je poznat i po nazivu “Babin nišan” i dovodi se sa samim nazivom sela Babina Luka.
Motiv šake po legendi na samom nišanu je babina ruka. Do sada su registrovana samo četiri nišana ove vrste u BiH, a nišan u Babinoj Luci – “Stara kuća” bi bio peti.
“Dimenzije prednjeg nišana su sljedeće: Kompletna visina prednjeg nišana sa postoljem i polujabukom iznosi 1,74 m. Prednja strana u donjem dijelu iznosi 28 cm dok u gornjem dijeli ispod krova poramide iznosi 38 cm. Zajedno sa zadnjim nišanom veoma sličan je srednjovjekovnom stećku-stubu. Prednja i zadnja strana prednjeg nišana su šie od bočnih strana. Na krovu se završava prikraćenom piramidom na kojoj se nalazi ispupčena polulopta na kojoj je primjetno manje oštećenje. Na prednjoj strani koja je okrenuta prema putu, nalazi se motiv otvorene šake sa raširenim prstima što je čest motiv na stećcima. Šaka je široka oko 18 cm a duga oko 33 cm i u formi je reljefa. Iznad šake je uklesan zapis pisan starobosanskim pismom bosančicom. Sam zapis je teško čitljiv te bi kompletan nišan trebalo detaljno očistiti. Zadnja strana nasuprot putu nema ukrasa niti bilo zapisa. Bočne strane nišana su pravougaonog oblika širine oko 30 cm. Na njima se nalaze udubljenja čija je dužina 127 cm. Žlijeb je dubine 4 cm. Pri vrhu žlijeba nalaze se polulopte s obje bočne strane nišana. Postolje nišana ima dimenzije 40 x 40 x 15 cm. “
Karakteristike nišana prijelaznog oblika su:
- Velike dimenzije
- Motivi koji su se ranije nalazili na stećcima prisutni su i na ovim nišanima
- Natpisi su pisani staro bosanskim pismom- bosančicom.
Vrijeme nastanka ovih nišana je period od od XV do kraja XVI stoljeća.
Sve informacije o ovom nišanu možete pogledati u radu profesora Ekrema Sakića “Babin mezar”
O rezultatima istraživanja profesor Sakić je upoznao:
- Džematski odbor Kikači – Muamer ef. Fazlić ( 15.02.2013)
- Komisija za obrazovanje, sport i kulturu Općine Kalesija ( 07.07.2013 )
- Zavod za zaštitu i korištenje kulturno-historijskog i prirodnog naslijeđa TK ( Avgust 2013)
- Dr. Senaid Hadžić – profesor na Filozofskom fakultetu, odsjek “Historija”
Nakon saznanja o vrijednosti ovog kulturno historijskog naslijeđa džematski odbor džemata Kikači na čelu sa Muamerom ef.Fazlićem i džematlijama zaseoka Babina Luka pokrenuli su akciju na uređenju starog mezarja u Babinoj Luci koji je bilo u veoma zapuštenom stanju.
Mještani su se odazvali, a poseban doprinos u ovoj akciji dali su Mehmed Selimović, Nuraga Selimović, Sead Imamović, Ibro Imamović, Šahbaz Selimović… Akcija na uređenju ovog starog mezarja traje i dalje sve do njegovog konačnog stavljanja u funkciju.
Neophodno je ograditi mezarje, nasuti pristupni put kao i izvršiti ostale predviđene radove.
Staro mezarje i nekropole stećaka u Kikačima 02.10.2013 godine posjetila je delegacija.
U obilasku su bili Ekrem Sakić, profesor historije u Tojšićima i Muamer ef. Fazlić , imam džamije u Kikačima. Ispred Zavoda Rusmir Djedović, Stručni saradnik za prirodno naslijeđe i Adnan Kalesić, Stručni saradnik za historijsko naslijeđe (Pripravnik), te Hasan Sejdinović, Predsjednik Turističke zajednice TK i Dragica Tešić, Direktorica Zavoda za prostorno planiranje i urbanizam TK.
Koordinator ove posjete bio je prof.dr. Senaid Hadžić, Ministar trgovine, turizma i saobraćaja TK.
Džematski odbor džemata Kikači usvojio je odluku, a na prijedlog Ekrema Sakića i Muamera ef. Fazlića uz odobrenje Zavoda za zaštitu kulturno historijsku naslijeđa TK da se stećci koji su pronađeni, a koji su korišteni kao građevinski material i tom prilikom pomjereni sa izvornog mjesta lociraju u harem džamije u Kikačima kako bi se sačuvali od daljeg propadanja i uništavanja.
Tako bi bili izloženi javnosti koja bi se mogla upoznati sa ovim bogatim kulturno historijskim naslijđem Kikača, a mogla bi služiti i u edukativne svrhe.
“Ovom prilikom pozivamo sva pravna i fizička lica da se aktivno uključe i pomognu u realizaciji ovog projekta s ciljem zaštite kulturnog naslijeđa na prostoru MZ Kikači”
Za informacije možete kontaktirati džematski odbor Kikači : 061/283-586 ( Muamer ef.Fazlić) kao i prof.Ekrema Sakića 062/471-971
S.Sakić
(NKP.ba)
